Wanneer Viooltjes Planten?
Wanneer viooltjes planten? Vorstbestendigheid, bloeitijd en volledige verzorging
Viooltjes zijn een van de weinige bloemen die ook midden in de winter kleur geven in de tuin. Ze zijn taai, kleurrijk en ongelooflijk veelzijdig. Maar "wanneer planten" hangt sterk af van het type: winterviooltje, hoornviooltje of zomerviooltje. Deze gids legt alles uit - inclusief hoeveel vorst ze aankunnen, hoe lang ze bloeien en hoe je de bloei verlengt.
Plant winterviolen in september tot november voor bloei de hele winter en het vroege voorjaar. Plant voorjaarsviolen in februari tot april voor een snelle kleurexplosie. Zomerviooltjes en hoornviooltjes plant je vanaf mei. Winterviolen houden stand tot -10 tot -15 graden.
1. Plantkalender: wanneer welk type viooltje?
Het beste plantmoment voor winterviolen is september tot half oktober. De grond is dan nog warm genoeg voor een goede aanslag, en de plant heeft nog een paar weken groei voor de winter. Wie in november plant, krijgt wel bloem - maar de planten zijn kwetsbaarder dan vroeg geplante exemplaren.
2. Soorten viooltjes en bloeitijd
De naam "viooltje" dekt veel soorten. In de tuincentra vind je drie hoofdgroepen, elk met een andere bloeitijd:
De klassieke winterviooltjes met grote, kleurrijke bloemen. Bloeien van de herfst door de winter tot in het late voorjaar. Stoppen tijdelijk bij strenge vorst maar hervatten zodra het opwarmt.
Kleinere, bossigere plant met kleinere bloemen. Bloeit van het voorjaar tot de zomer. Meerjarig en echt winterhard: komt elk jaar terug. Ideaal als bodembedekker of voorborder.
Grote bloemen, rijke kleuren, maar minder vorstbestendig. Plant vanaf mei buiten. Doet het beter op een iets koelere, halfbeschaduwde plek in de volle zomer.
De enige geurende soort. Klein, bescheiden en meerjarig. Verspreidt zichzelf door uitlopers en zaad. Perfect onder struiken of in een bostuin. Vroege nectarbron voor bijen.
3. Kunnen viooltjes tegen vorst?
Dit is de meestgestelde vraag over viooltjes, en het antwoord verschilt sterk per soort. De korte versie: winterviolen zijn verrassend taai. Ze zijn speciaal gekweekt om koude winters te overleven.
Wanneer er strenge vorst voorspeld wordt, stoppen viooltjes tijdelijk met bloeien. Dat is normaal en geen reden tot ongerustheid. De plant trekt zijn energie terug en wacht. Zodra de temperatuur boven nul uitkomt, bloeit hij gewoon door. Alleen langdurige strenge vorst (meerdere weken onder -10 graden) kan winterviolen beschadigen.
Geef viooltjes in potten of bakken geen water tijdens de vorst - het water bevriest en beschadigt de wortels. Zet potten eventueel tegen de huismuur of in een beschutte hoek om wind en kou te weren. Dek ze af met vliesdoek bij aanhoudende strenge vorst.
4. Hoe lang bloeien viooltjes?
Viooltjes zijn uitzonderlijk lang bloeiend - een van de langst bloeiende perkplanten die er zijn. Maar "hoe lang" hangt sterk af van het type en de verzorging:
- Winterviooltje: van september-oktober tot april-mei. Met onderbrekingen bij strenge vorst. Totale bloeiduur tot 7 maanden.
- Hoornviooltje: van april tot augustus, soms tot in september bij regelmatig terugknippen. Totale bloeiduur 4 tot 5 maanden per jaar.
- Zomerviooltje: van mei tot augustus, afhankelijk van de hitte. Bij een koele, halfbeschaduwde plek langer.
- Maarts viooltje: van februari tot april, de kortste maar vroegste bloeier.
Winterviolen die in het voorjaar gaan "doorschieten" (lange, slappe stelen) verleng je door ze terug te knippen tot de helft. Knip alle stelen flink in en geef daarna wat vloeibare plantenvoeding. Na 2 tot 3 weken bloeien ze opnieuw door, soms tot juni. Dit werkt het best bij gezonde, goed aangegroeide planten.
De gouden regel voor meer en langer bloeien: verwijder regelmatig uitgebloeide bloemen (koppen). Knip de steel met uitgebloeide bloem weg tot aan het eerste blad. Hierdoor gaat de plant geen energie steken in zaadvorming maar blijft nieuwe bloemen produceren.
5. Viooltjes in zon of schaduw?
Viooltjes zijn flexibel: ze groeien in volle zon tot halfschaduw. Maar er zijn nuances:
- Winterviolen: bloeien het rijkst in de zon. In de winter en het vroege voorjaar is zon altijd welkom - geen risico op verbranding bij koude temperaturen.
- Zomerviooltjes: doen het beter op een plek met ochtendzon en namiddagschaduw. Bij volle middagzon in de zomer verdrogen ze snel, stoppen ze eerder met bloeien en kijken ze er futloos uit.
- Hoornviooltje en maarts viooltje: gedijen prima in halfschaduw en zelfs lichte schaduw. Ideaal onder bladerverliezende struiken of bomen.
Te veel schaduw geeft minder bloemen bij alle soorten. Minder dan 3 uur zon per dag is de ondergrens voor een bevredigende bloei.
6. Stap-voor-stap viooltjes planten
Kies gezonde planten
Kies planten met stevige, groene blaadjes zonder gele vlekken. Ga voor exemplaren met meer knoppen dan open bloemen - die bloeien langer na het planten. Vermijd plantjes met slappe stelen of sporen van schimmel op de blaadjes.
Grond voorbereiden
Viooltjes houden van humusrijke, goed doorlatende grond. Werk een laagje compost door de plantgrond. Ze zijn niet veeleisend - zelfs in gewone tuinaarde doen ze het goed. Voorkom dat de grond te nat staat, want natte wortels zijn fataal.
Plant op de juiste diepte
Plant op dezelfde diepte als de plant in het potje stond. Niet te diep - het hart van de plant moet net boven de grond uitkomen. Druk goed aan zodat de plant stabiel staat.
Aangieten en eerste verzorging
Geef meteen na het planten royaal water. In de eerste 1 tot 2 weken na het planten geef je extra aandacht aan water geven, ook al is het koud. Daarna kan de plant zichzelf redden bij normaal nat/droog Nederlands en Belgisch weer.
7. Plantafstand viooltjes
Viooltjes die te dicht op elkaar staan, concurreren om water en voeding en zijn vatbaarder voor schimmelziekten door slechte luchtcirculatie. Te ver uit elkaar geeft een kaal effect. Bij 15 tot 20 cm groeien ze mooi dicht in elkaar zonder te concurreren.
8. Verzorging: langer en rijker laten bloeien
Water geven
Viooltjes in de volle grond hebben bij normaal herfst- en winterweer genoeg aan regenwater. Geef alleen water bij langdurige droogte. Viooltjes in potten hebben meer aandacht nodig - steek een vinger in de grond en geef water als die droog aanvoelt. Geef nooit water tijdens de vorst.
Bemesting
Geef elke twee weken een kleine gift vloeibare plantenvoeding tijdens de bloei. Dit houdt de plant sterk en stimuleert continue bloei. Niet overdrijven - te veel meststof geeft weelderig blad maar minder bloemen.
Uitgebloeide bloemen koppen
Verwijder regelmatig uitgebloeide bloemen met hun steel. Dit is de eenvoudigste manier om de bloei te verlengen. Zonder koppen gaat de plant energie steken in zaadvorming en stopt de bloei sneller.
Terugknippen in het voorjaar
Winterviolen die in het voorjaar gaan strekken (lange, hoekige stelen die omvallen) knip je terug tot de helft. Geef daarna wat vloeibare voeding. De plant bloeit dan nog weken door, tot begin juni. Dit is de moeite waard - het geeft letterlijk maanden extra bloei.
9. Viooltjes zelf zaaien
Kant-en-klare plantjes kopen is het eenvoudigst, maar zelf zaaien is goedkoper en leuker - en je weet zeker wat je krijgt (ook eetbare soorten).
Voor winterbloei: zaai in juli-augustus
Zaai viooltjes van half juli tot augustus in een zaaibakje met fijne zaaigrond, of in een koude bak. Houd de grond licht vochtig. De plantjes die opkomen, overwinter je als jong plantje en planten ze in het najaar buiten. Ze bloeien de volgende winter en het voorjaar.
Voor zomerbloei: zaai in maart
Zaai in maart onder glas of binnenshuis. Zodra de plantjes 6 cm groot zijn en er geen strenge vorst meer verwacht wordt (na de ijsheiligen in mei), plant je ze buiten. Ze bloeien van juni tot augustus.
Viooltjeszaad ontkiemt het best met lichtinval. Zaai de zaden en druk licht aan, bedek ze niet of nauwelijks met grond. Houd de grond vochtig tot de zaadjes ontkiemen, wat 1 tot 2 weken duurt.
10. Eetbare viooltjes
Viooltjesbloemen zijn eetbaar - ze fleuren salades, taarten en cocktails op met hun kleur en milde, licht zoete smaak. Zowel de bloemen als de jonge blaadjes zijn eetbaar.
De meest geschikte soorten voor de keuken zijn het hoornviooltje (Viola cornuta) en het maarts viooltje (Viola odorata). Het maarts viooltje heeft bovendien een heerlijke geur en smaak. Gebruik alleen onbespoten exemplaren - kweek ze zelf of koop biologisch geteelde planten.
Klassieke toepassingen: als garnering op een salade, op een taart, in suikersiroop (viooltjessiroop), of bevroren in ijsblokjes voor een feestelijke touch.
Seizoenskleur voor het hele jaar, van winterviooltje tot hoornviooltje. Biologisch geteeld en direct klaar om te planten.
Bekijk ons aanbod11. Veelgestelde vragen
Wanneer viooltjes planten? ▼
Kunnen viooltjes tegen vorst? ▼
Hoe lang bloeien viooltjes? ▼
Kunnen viooltjes in de schaduw? ▼
Zijn viooltjes eenjarig of meerjarig? ▼
Wanneer viooltjes zaaien? ▼
Wanneer viooltjes kopen? ▼
Conclusie
Viooltjes zijn de kleurrijkste en meest veelzijdige perkplanten die we hebben. Winterviolen in september planten geeft bloei van de herfst tot mei - zeven maanden kleur. Hoornviooltjes zijn meerjarig en komen elk jaar terug. Verwijder uitgebloeide bloemen, knip terug in het voorjaar en geef om de twee weken voeding - dan geniet je tot half juni van de bloei.
